DERİ PROBLEMLERİNDE DESTEKLEYİCİ

TEDAVİ SEÇENEKLERİ

 

Dermatolojik vakalar veteriner hekimlerin sık karşılaştıkları

problemlerdir ve çözümleri her zaman o kadar da basit olmayabilir.Hem hasta ve hasta sahibini hem de bizleri tedavi prosedürleri ile zorlayabilirler.

Bu yazımda polikliniğimizde deri problemleri hastalarımızda uyguladığımız pratik destekleyici tedavi seçeneklerini ayrıca yurtiçi ve yurtdışı kaynaklardan derlediğimiz güncel bilgileri sizlerle paylaşmak amacındayız..



Dermatolojik bir vakanın çözümünde, üç temel unsurun iyi irdelenmesi ve dikkatli bir şekilde birleştirilmesi gereklidir.Bunlar iyi ve doğru bir anamnez,çok iyi bir fiziki muayene ve tanı prosüdürleridir.


DOĞRU ANEMNEZ

Deri problemlerinde iyi alınacak bir anamnez tedavinin büyük bölümünü şekillendirebilir. Oysa hastanın dieti, yaşadığı çevresel koşullar,

bulaşıcılık, lezyonun yeri, süresi,değişiklikler, nasıl başladığı problemi anlamada çok önemli olabilir.Anamnez sırasında hasta sahibinin kafasında oluşan muhtemel tanı ve yönlendirme yanıltıcı olabilir.


FİZİKİ MUAYENE

Lezyonun tipinin değerlendirilnmesi,dağılımı ve primer mi ya da seconder mi olduğu çok önemlidir.Dermatolojik muayene sadece deri ile sınırlı tutulmamalı tüm sistemler değerlendirilmelidir. Semptomlarınnkaydedilmesi çok önemlidir. Böylece hastalığın ilerlemesi subjektif değil

objektif olarak değerlendirilir.Unutulmaması gereken en önemli konu deri problemlerinin alt yapısında farklı sistemik problemlerin yatabileceği olgusudur. Ayrıca ımmun sistem mutlaka gözden geçirilmeli ve çok iyi incelenmelidir. Kaşıntının şiddeti ve dağılımı,allopesi alanlarının vücuttaki lokazisasyonu önemlidir.Tırnaklar ve çevres mutlaka gözden geçirilmelidir. Irk predispozisyonu bazen önemli bir bulgu olabilmektedir.


TANI YÖNTEMLERİ

Bazen temel tanı yöntemleri yeterli olurken,bazen de uygulaması zor ve pahalı tanı yöntemlerine gerek duyulabilir.Tanı yöntemlerinde

izlenecek prosedür mutlaka hasta sahibinin bilgilendirilmesi ile uygulanmalıdır.Çünkü pek çok ileri tanı yöntemi yüksek maliyeti beraberinde getirebilir.Biz polikliniğimizde primer deri problemi düşündüğümüz ,hastalarımızda uygun yöntemlerle alınan deri kazıntısı,kültür ve hemog-

ramı temel tanı yöntemi olarak görmekteyiz. Mantar etkenlerinden Microsporum Canıs başta olmak üzere diğer Microsporum türleri ,Trichophytonlar ve özellikle kedilerde candidia kioral candidiazisle birlikte önemli yer tutmaktadır.Pyoderma olgularında kültür yaptığımız vakalarda sıklıkla S.intermedius ve S.aureusa rastladık. Multifaktöriyel etiyolojiye sahip olgularda çoğunlukla demodektik uyuz+sekunder bakteriyel enfeksiyonlar ortaya çıktı.İşte bizim polikliniğimizde yaptığımız bu basit etken değerlendirme yöntemi bile primer deri problemlerinde tanının ve destekleyici tedavinin önemini ortaya koymaktadır. Etiyolojisi temel tanı yöntemleri ile tespit edilen primer dermatolojik problemler çeşitli tedavi seçenekleri ile tedavi edilebilirler. Ana tedavinin daha hızlı ve daha etkin olabilmesi için destekleyici tedavide çok önemlidir.


DESTEKLEYİCİ TEDAVİ SEÇENEKLERİ

Destekleyici tedavi medikal tedavinin etkinliğini ve hızını arttırmakla birlikte bazen tedavinin ana unsuru olabilir. Örneğin;çinko eksikliğine bağlı dermatoz altyapılı bir pyoderma antibiyotik ile birlikte uygulanacak gıda ve iz element takviyesiyle tamamen iyileşebilir. Yine yüzeysel yaygın pyodermalar chlorhexidiene Glyconate içeren şampuanlarla banyo terapisi ile antibiyotiğe ihtiyaç duymadan tedavi edilebilir.Polikliniğimizde primer deri problemli hastalarımızda uyguladığımız destekleyici tedavi seçenekleri üç ana başlıkta toplanabilir:


_Prescription Diet,Vitamin ve Mineral Takviyesi _

Prescription ve hypoallerjenik ürünler hem alerjinin eliminasyonu hem de içeriklerinde ki çinko, lesitin, dengelenmiş omega-6/ omega-3 ve bağışıklık sistemi güçlendiricileri ile primer deri problemlerinin iyileşmesine destek olurlar.Ayrıca deri ve tüy sağlığı için hazırlanmış vitamin,mineral tabletleri çok sayıda mevcuttur. Bu tabletler seçilirken içeriklerine dikkat edilmelidir.

Köpek ve kediler için üretilen tabletler kesinlikle her iki tür için farklı içeriklere sahip olmalıdır.Bu tabletler genellikle vitamin B2 çinko ,niacin, omega-3 ve d-biotine içerir ve iyi bir gıda takviyesidir.

Kedi ürünlerinin d-biotine,niacin ve vit.B2 oranları köpek ürünlerine göre daha fazladır.

_Immun Sistemi Uyaranlar_

 

Timik hormonlar ve lenfokinler vücutta doğal olarak bulunurlar ve bağışıklık sistemini uyarırlar.

Timik hormonlar timustan salgılanır protein yapılıdırlar.Hipofizden salgılanan enkafalinlerde bağışıklık sistemini etkilerler ve temel yapıları aminoasitlerdir.Özellikle aminoasitlerden lysine ve methionine protein yapılı bu hormonların ve salgıların şekillenmelerini arttırır ya da yapıtaşı olarak yer alırlar.İyi bir amino asit takviyesi ile ımmun sistemi uyarmak olasıdır.Biz polikliniğimizde ımmun sistem uyarıcısı olarak iki ilaç üzerinde ayrıca durmaktayız. Bunlar Vitamin-C ve levamizol. Vitamin-C nin bağışıklık sistemine iki önemli etkisi vardır.Birincisi makrofajların fagositik yeteneklerini arttırır,İkincisi yüksek dozda,kortizolün bağışıklık sistemine olan olumsuz etkisini engeller buradaki etki şekli bilinmemektedir.

Levamizol bu etkisini T-hücrelerinin olgunlaşmasını teşvik ederek ,makrofajların etkinliğini arttırarak ve timusu uyararak yapar. Ayrıca doğal bir madde olan betaglukan ihtiva eden kapsüller,selenyum, Vitamin-E, alfatokoferol ve ısoprınosin gibi maddelerde bağışıklık sistemini aktive ederler.


_Banyo Terapileri _

Primer deri problemlerinde vakanın şiddetine göre ana tedaviyi desteklemek,bazen de başlı başına ana tedavi seçeneği dermatolojik şampuanlardır.İnsan için üretilen dermatolojik şampuanlar kedi ve köpeklere uygun pH'ta üretilmemekte ve kullanımında sıkıntılara neden olmaktadır. Dermatolojik şampuan tercihi yapılırken mutlaka uygun pH'da üretilmiş veteriner hekimliğe yönelik ürünler tercih edilmelidir.

Polikliniğimizde hastalarımıza değişik etken maddeler içren farklı formülasyonlarda ürünler kullanmaktayız.Sıklıkla tercih ettiğimiz; chlorhexidin,benzoylperoksit,sulfur,salycylıc acid,mikanazol ve ketahanozol etken maddeli ürünlerdir. Yüzlek pyodermalarda chlorhexidin, inatçı staphylococ ve derin irinli pyodermalar da benzyolperoksit, mantar,uyuz ve multi fakteriyel problemlerde salycylic asit ihtiva edenşampuanları hastalarımıza öneriyor ve kullanıyoruz.

Banyo sırasında şampuan mutlaka hastanın vücudunda beş_on dakika masajla birlikte bekletilmelidir.haftada iki yada gün aşırı uygu lama vakanın şiddetine göre yeterli olmaktadır.Mihanazol ve hetakanazol ihtiva eden ürünler genelde insan pH'sına göre düzenlenmiş ürünlerdir.Bu ürünleri genel banyo için değil lezyonun yıkanmasında ve yaygın olan mantar enfeksiyonlarında bölgesel banyo amaçlı kullanımından daha iyi sonuçlar almaktayız.

Sizlerle tanı ve destekleyici tedavi seçeneklerini paylaşmaya çalıştık.Umarız yazımızdan faydalanabilirsiniz. Hepinizeesenlik ve başarılar dilerim....


Vet. Hek. M.TÜREL GÜRCAN